AdBlue miało być prostym rozwiązaniem jednego konkretnego problemu.

Nowoczesne diesle muszą spełniać coraz ostrzejsze normy emisji tlenków azotu, a układ SCR wykorzystujący AdBlue pozwala znacząco ograniczyć ich emisję.

W nowym samochodzie kierowca zwykle niewiele o tym myśli.

Dolewa płyn co kilka albo kilkanaście tysięcy kilometrów i jedzie dalej.

Problem zaczyna się później.

Bo po kilku czy kilkunastu latach okazuje się, że AdBlue to nie tylko dodatkowy zbiornik z płynem, ale cały układ z pompą, grzałką, przewodami, wtryskiwaczem, czujnikami i elektroniką.

I właśnie dlatego wokół niego narosło tyle złych opinii.

Najpierw najważniejsze: samo AdBlue nie jest problemem

AdBlue to wodny roztwór mocznika.

Sam płyn jest prosty i tani.

Problemy dotyczą przede wszystkim osprzętu, który musi go przechowywać, podawać i dozować.

W sprawnym aucie cały system działa praktycznie niezauważalnie.

Sterownik dobiera dawkę płynu do warunków pracy silnika, a układ SCR wykorzystuje go do redukcji tlenków azotu w spalinach.

Dopóki wszystko jest sprawne, kierowca widzi tylko komunikat o konieczności uzupełnienia zbiornika.

Dlaczego po latach zaczynają się kłopoty?

Bo AdBlue ma jedną ważną cechę.

Krystalizuje.

Jeżeli płyn odparuje albo pozostanie na elementach układu, mogą powstawać białe osady.

W niewielkiej ilości nie muszą od razu oznaczać awarii.

Z czasem mogą jednak ograniczać przepływ, blokować wtryskiwacz albo powodować problemy z przewodami.

To jeden z najczęstszych powodów, dla których starsze układy SCR zaczynają sprawiać problemy.

Pompa AdBlue też nie jest wieczna

W wielu samochodach pompa znajduje się bezpośrednio w module zbiornika.

Jeśli zaczyna działać nieprawidłowo, producent często nie przewiduje wymiany samej pompy.

Wtedy do wymiany może być większy moduł.

A to już oznacza znacznie wyższy koszt.

W niektórych modelach właśnie ten element odpowiada za największą część złej reputacji systemu.

Grzałka jest kolejnym słabym punktem

AdBlue zamarza przy temperaturze około -11°C.

Dlatego system musi mieć ogrzewanie.

To normalne i przewidziane przez producenta.

Problem pojawia się wtedy, gdy grzałka zbiornika albo przewodów przestaje działać.

Latem kierowca może niczego nie zauważyć.

Zimą pojawiają się błędy.

A ponieważ grzałka często jest zintegrowana z większym modułem, naprawa potrafi być kosztowna.

Czujniki też potrafią zawieść

Układ SCR korzysta z kilku różnych informacji.

Poziom AdBlue.

Temperatura.

Ciśnienie.

Skład spalin przed i za katalizatorem.

Do tego dochodzą czujniki NOx.

I właśnie one bywają częstym źródłem kosztów.

Czujnik NOx nie jest prostym sensorem za kilkadziesiąt złotych.

W wielu autach to rozbudowany element z własną elektroniką.

Jeśli zaczyna przekazywać błędne dane, sterownik może uznać, że system SCR nie działa poprawnie.

I wtedy pojawia się najbardziej irytujący komunikat

W części aut błąd układu AdBlue nie kończy się tylko zapaloną kontrolką.

Samochód może zacząć odliczać kilometry do momentu, w którym nie pozwoli ponownie uruchomić silnika.

To nie jest przypadek.

Takie działanie wynika z wymogów homologacyjnych i kontroli emisji.

Jeżeli auto wykryje poważną usterkę systemu SCR, ma zmusić użytkownika do naprawy.

Dla kierowcy oznacza to jedno: problemu nie da się w nieskończoność odkładać.

Nie każda awaria oznacza jednak wymianę połowy układu

Tutaj zaczyna się problem z diagnozą.

Komunikat typu „usterka AdBlue” nie mówi jeszcze, co dokładnie się zepsuło.

Przyczyną może być:

zatkany wtryskiwacz,

uszkodzona pompa,

nieszczelność przewodu,

awaria grzałki,

błąd czujnika NOx,

problem z czujnikiem poziomu,

krystalizacja płynu,

uszkodzenie samego katalizatora SCR.

Dlatego wymienianie całych modułów „na próbę” potrafi być bardzo drogie.

Dobra diagnostyka ma tu ogromne znaczenie.

Dużo zależy od sposobu użytkowania auta

Tak jak w przypadku DPF czy EGR, częste krótkie trasy nie są idealnym środowiskiem.

Silnik i układ wydechowy długo pozostają chłodne.

System SCR najlepiej pracuje w odpowiedniej temperaturze.

Dłuższe trasy i regularne osiąganie temperatury roboczej pomagają całemu układowi działać stabilniej.

To nie znaczy, że AdBlue „nie nadaje się do miasta”.

Ale samochód jeżdżący wyłącznie na krótkich odcinkach może mieć trudniejsze warunki pracy.

Jakość płynu też ma znaczenie

AdBlue powinno spełniać odpowiednią normę jakości.

Kupowanie przypadkowego płynu z niepewnego źródła nie jest dobrym pomysłem.

Zanieczyszczenia mogą zaszkodzić pompie i wtryskiwaczowi.

Ważne jest też, żeby nie wlać niczego innego do zbiornika.

Nawet niewielka ilość paliwa albo innej cieczy może skończyć się bardzo kosztownym czyszczeniem całego układu.

AdBlue ma też termin przydatności

Płyn nie powinien być przechowywany przez wiele lat w wysokiej temperaturze.

Z czasem może tracić swoje właściwości.

Dlatego przy zakupie dużych zapasów „na lata” oszczędność może być pozorna.

Lepiej kupować tyle, ile realnie zużyjemy w rozsądnym czasie.

Nie należy też tankować pod sam korek

To drobiazg, ale ważny.

AdBlue zmienia objętość przy zamarzaniu.

Układ jest na to przygotowany, ale przepełnianie zbiornika nie daje żadnej korzyści.

Wystarczy uzupełnić ilość zalecaną przez producenta.

Czy AdBlue jest bardziej problematyczne niż DPF?

To zależy od konkretnego auta.

W jednym modelu system SCR może przez 200 tys. km działać bez najmniejszego problemu.

W innym awarie pompy, grzałki albo czujników pojawiają się znacznie wcześniej.

Nie da się więc uczciwie powiedzieć, że każde auto z AdBlue jest ryzykowne.

Dużo ważniejsza jest reputacja konkretnego silnika i systemu zastosowanego w danym modelu.

Przy zakupie używanego diesla warto sprawdzić więcej niż tylko poziom AdBlue

Dobrym znakiem jest brak komunikatów błędów i poprawna praca systemu.

Ale warto również sprawdzić historię napraw.

Czy wymieniano czujniki NOx?

Czy naprawiano zbiornik?

Czy były problemy z pompą?

Czy system nie był wcześniej wyłączany programowo?

To ostatnie jest szczególnie ważne.

Usuwanie AdBlue z oprogramowania może prowadzić do problemów prawnych, diagnostycznych i emisyjnych.

Dlaczego producenci mimo wszystko nadal stosują AdBlue?

Bo działa.

Układ SCR jest bardzo skuteczny w ograniczaniu emisji NOx.

Pozwala nowoczesnym dieslom spełniać normy, których bez dodatkowego oczyszczania spalin trudno byłoby osiągnąć.

Technicznie jest to dobre rozwiązanie.

Eksploatacyjnie - kolejne źródło potencjalnych kosztów.

To zresztą typowy kierunek rozwoju współczesnych samochodów.

Lepsze parametry.

Niższa emisja.

Większa złożoność.

Czy po latach należy się AdBlue bać?

Nie automatycznie.

Sam system nie jest wadliwy z definicji.

Problem w tym, że po 10 latach mamy już do czynienia nie z samym płynem, ale ze starszą pompą, czujnikami, przewodami i elektroniką.

Dlatego w używanym dieslu warto traktować SCR tak samo jak DPF, turbosprężarkę czy skrzynię automatyczną.

To kolejny układ, który trzeba sprawdzić przed zakupem.

Najważniejsze pytanie nie brzmi więc:

„Czy auto ma AdBlue?”

Tylko:

„Czy układ AdBlue w tym konkretnym egzemplarzu jest sprawny i jaka jest jego historia?”

Bo dobrze działający system może przez lata nie przypominać o swoim istnieniu.

Zaniedbany albo awaryjny potrafi natomiast szybko stać się jedną z droższych pozycji na rachunku za naprawę.