Jeszcze niedawno wysoka prędkość maksymalna była jednym z podstawowych elementów prestiżu samochodu.
200 km/h brzmiało dobrze.
250 km/h jeszcze lepiej.
W części marek właśnie ta liczba była jednym z prostych sposobów pokazania, że dany model należy do wyższej klasy.
Dziś coraz więcej producentów podchodzi do tego inaczej.
Niektóre auta są elektronicznie ograniczane do około 180 km/h, mimo że technicznie mogłyby pojechać szybciej.
Na pierwszy rzut oka może to wyglądać jak odbieranie osiągów.
Tylko czy w codziennym użytkowaniu naprawdę cokolwiek tracimy?
Najpierw ważne: ogranicznik nie oznacza, że auto jest słabe
Samochód może mieć 250, 300 czy nawet więcej koni mechanicznych i nadal być ograniczony do 180 km/h.
Moc odpowiada nie tylko za prędkość maksymalną.
Ma wpływ na:
przyspieszenie,
elastyczność,
wyprzedzanie,
reakcję na gaz,
jazdę z obciążeniem.
Auto może więc przyspieszać bardzo szybko do 100 czy 160 km/h, a dopiero później elektronika przestaje pozwalać mu jechać szybciej.
To zupełnie inna sytuacja niż samochód, który po prostu nie ma wystarczającej mocy.
Dla większości kierowców 180 km/h i tak jest wartością abstrakcyjną
W codziennym ruchu bardzo rzadko korzystamy z takich prędkości.
W większości krajów europejskich przepisy nie pozwalają zbliżyć się do 180 km/h.
Nawet tam, gdzie są odcinki autostrad bez sztywnego limitu, warunki ruchu, pogoda i natężenie często skutecznie ograniczają realną prędkość.
Dlatego z punktu widzenia przeciętnego kierowcy różnica między 180 a 220 km/h może przez całe lata nie pojawić się ani razu.
Dlaczego producenci w ogóle stosują takie ograniczenia?
Powodów jest kilka.
Pierwszy to bezpieczeństwo.
Im wyższa prędkość, tym większa energia kinetyczna.
A ona rośnie bardzo szybko.
To oznacza większe obciążenie dla:
opon,
hamulców,
zawieszenia,
aerodynamiki,
układu chłodzenia.
Ograniczenie prędkości pozwala producentowi lepiej kontrolować warunki, w jakich auto ma pracować.
Drugi powód to opony
Każda opona ma swój indeks prędkości.
Jeśli samochód ma być homologowany do bardzo wysokich prędkości, producent musi zastosować opony odpowiedniej klasy.
To często oznacza:
wyższą cenę,
bardziej sportową konstrukcję,
czasem gorszy komfort,
większe koszty dla użytkownika.
Jeśli auto jest ograniczone do 180 km/h, można łatwiej dobrać ogumienie pod komfort, efektywność i trwałość zamiast ekstremalnej prędkości.
Trzeci powód to zasięg i efektywność
Przy wysokich prędkościach opór powietrza rośnie bardzo mocno.
To szczególnie ważne w samochodach elektrycznych.
Auto, które przy 120 km/h zużywa energię w rozsądny sposób, przy 180 km/h może zacząć zużywać jej ogromnie dużo.
Dlatego producenci EV często ograniczają prędkość maksymalną nie dlatego, że silnik nie dałby rady.
Chodzi o to, że powyżej pewnego poziomu zużycie energii rośnie nieproporcjonalnie mocno.
W elektrykach ma to jeszcze więcej sensu
Silnik elektryczny potrafi dawać bardzo dobre przyspieszenie od niskiej prędkości.
Ale utrzymywanie bardzo wysokiej prędkości przez dłuższy czas oznacza:
wysokie zużycie energii,
duże obciążenie termiczne,
większe wymagania wobec baterii i falownika.
Dlatego ograniczenie do 180 km/h może być rozsądnym kompromisem.
Kierowca nadal ma świetne osiągi na co dzień, ale producent ogranicza warunki skrajne.
Czy to znaczy, że auto staje się mniej „premium”?
To już kwestia wizerunku.
Przez lata producenci premium przyzwyczaili klientów do tego, że mocne auto powinno pojechać bardzo szybko.
250 km/h stało się wręcz symboliczną granicą.
Dlatego 180 km/h może dla części klientów wyglądać słabo.
Zwłaszcza jeśli auto ma dużą moc.
Ale z użytkowego punktu widzenia taka różnica często nie ma znaczenia.
Prędkość maksymalna przestała mówić tyle co kiedyś
Dawniej wysokie V-max było prostym wskaźnikiem osiągów.
Dziś niekoniecznie.
Nowoczesne auta są elektronicznie sterowane w znacznie większym stopniu.
To producent decyduje, gdzie kończy się zakres użytkowy.
Dlatego dwa auta o podobnej mocy mogą mieć zupełnie różne prędkości maksymalne, mimo że do 160 km/h jadą bardzo podobnie.
Znacznie ważniejsze może być 80-120 km/h
W realnej jeździe często bardziej liczy się to, jak auto przyspiesza podczas wyprzedzania.
Jak szybko reaguje po wciśnięciu gazu.
Jak sprawnie rozpędza się z 80 do 120 km/h.
Albo ze 100 do 140 km/h.
To są sytuacje, które kierowca faktycznie wykorzystuje.
Prędkość maksymalna jest znacznie bardziej teoretyczna.
Ograniczenie może też zmniejszyć koszty konstrukcji
Samochód projektowany do długotrwałej jazdy 250 km/h musi być przygotowany na dużo bardziej wymagające warunki.
Większe hamulce.
Mocniejsze chłodzenie.
Odpowiednie opony.
Lepsza stabilność aerodynamiczna.
Wyższe wymagania wobec części zawieszenia.
Jeśli producent zakłada maksymalnie 180 km/h, może inaczej rozłożyć priorytety.
Więcej komfortu.
Niższa masa.
Niższe koszty.
Lepsza efektywność.
Czy ogranicznik poprawia bezpieczeństwo?
W pewnym sensie tak.
Ogranicza możliwość wjazdu w ekstremalne zakresy prędkości.
Ale nie należy przeceniać jego znaczenia.
180 km/h nadal jest bardzo wysoką prędkością.
Sam ogranicznik nie zastąpi rozsądku, dobrych opon ani właściwego stanu technicznego.
To raczej ograniczenie skrajnego marginesu.
Dla kogo 180 km/h może być realnym problemem?
Dla niewielkiej grupy kierowców.
Na przykład tych, którzy regularnie jeżdżą po niemieckich autostradach i rzeczywiście korzystają z prędkości powyżej 180 km/h.
Dla nich ogranicznik może być odczuwalny.
Podobnie w przypadku niektórych aut sportowych, gdzie klient oczekuje nie tylko szybkiego przyspieszenia, ale też wysokiej prędkości maksymalnej.
Wtedy ograniczenie może być odbierane jako sztuczne.
W zwykłym aucie rodzinnym sytuacja wygląda inaczej
Jeśli samochód służy do:
miasta,
tras,
wakacji,
codziennych dojazdów,
to 180 km/h pozostaje wartością dużo wyższą niż realne potrzeby.
W takim aucie znacznie ważniejsze są:
komfort,
stabilność przy 140 km/h,
spalanie,
hałas,
hamowanie,
elastyczność.
To trochę zmiana filozofii
Przez lata motoryzacja lubiła chwalić się liczbami, nawet jeśli kierowca rzadko z nich korzystał.
Dziś producenci coraz częściej skupiają się na innych parametrach.
Zasięgu.
Efektywności.
Przyspieszeniu.
Komforcie.
Technologii.
Bezpieczeństwie.
Prędkość maksymalna przestaje być tak ważna jak kiedyś.
Czy ograniczenie do 180 km/h naprawdę coś zmienia?
Dla większości kierowców - niewiele.
Auto nadal może być bardzo szybkie.
Nadal może świetnie przyspieszać.
Nadal może mieć dużą moc.
Po prostu nie pozwala wejść w zakres prędkości, którego większość użytkowników i tak nigdy nie wykorzysta.
Dla producenta może to oznaczać:
łatwiejszy dobór opon,
mniejsze wymagania termiczne,
lepszą efektywność,
niższe koszty,
większy margines bezpieczeństwa.
Dla kierowcy?
Najczęściej tylko jedną liczbę mniej w danych technicznych.
Najważniejszy wniosek?
Prędkość maksymalna przestała być najlepszym sposobem oceniania osiągów auta.
Samochód ograniczony do 180 km/h może być w codziennej jeździe znacznie szybszy, bardziej elastyczny i przyjemniejszy niż model, który pojedzie 240.
Dlatego pytanie nie powinno brzmieć:
„ile pojedzie maksymalnie?”
Tylko:
„jak zachowuje się w zakresie prędkości, z którego naprawdę korzystam?”
Bo dla większości kierowców właśnie tam rozgrywa się cała różnica.