Sytuacja na stacjach paliw ponownie stała się jednym z ważniejszych tematów dla kierowców. Po okresie względnego spokoju coraz częściej pojawiają się podwyżki, a obecne warunki rynkowe nie dają podstaw do oczekiwania szybkiego i wyraźnego spadku cen.

Najbardziej prawdopodobny scenariusz na najbliższe dni to utrzymanie paliw na podwyższonym poziomie oraz możliwość dalszych, stopniowych podwyżek. Zmiany nie muszą jednak następować wszędzie w tym samym czasie. Na części stacji ceny mogą wzrosnąć szybciej, podczas gdy inne punkty przez kilka dni będą jeszcze utrzymywać wcześniejsze stawki.

Duże znaczenie ma moment zakupu kolejnej dostawy, polityka konkretnej sieci, lokalna konkurencja oraz marża, jaką dana stacja jest gotowa czasowo ograniczyć.

Największa presja może dotyczyć oleju napędowego

W obecnej sytuacji szczególnie uważnie warto obserwować ceny oleju napędowego. Europejski rynek diesla jest bardziej podatny na problemy z dostępnością gotowego paliwa niż rynek benzyny.

Znaczenie ma nie tylko cena samej ropy, ale również zdolność rafinerii do produkowania odpowiedniej ilości oleju napędowego, dostępność importu, koszty transportu oraz poziom zapasów.

Jeżeli podaż gotowego paliwa jest ograniczona, diesel może drożeć nawet wtedy, gdy cena baryłki ropy nie rośnie równie dynamicznie. To jeden z powodów, dla których sytuacja oleju napędowego może wyglądać gorzej niż benzyny.

Nie oznacza to jednak, że benzyna pozostanie całkowicie stabilna. Ona również znajduje się pod presją wzrostową, choć podwyżki mogą następować wolniej i być mniej gwałtowne niż w przypadku diesla.

LPG zwykle reaguje na część zmian z opóźnieniem i łagodniej, dlatego jego ceny mogą zachowywać się spokojniej. Nie wyklucza to jednak lokalnych korekt.

Dlaczego ropa nie mówi całej prawdy o cenach na stacjach?

Wielu kierowców obserwuje notowania ropy i na tej podstawie próbuje przewidzieć, co wydarzy się na stacjach. Jest to ważny wskaźnik, ale zdecydowanie nie jedyny.

Cena widoczna na pylonie zależy również od kursu złotego wobec dolara, cen gotowej benzyny i oleju napędowego, kosztów produkcji, marż rafineryjnych, transportu, podatków oraz aktualnego poziomu zapasów.

Może więc dojść do sytuacji, w której ropa nie drożeje gwałtownie, a ceny paliw na stacjach mimo to rosną. Dzieje się tak szczególnie wtedy, gdy drożeją gotowe produkty opuszczające rafinerie albo pojawiają się problemy z ich dostępnością.

Dlatego informacja o spadku ceny baryłki nie musi automatycznie oznaczać, że kierowcy szybko zobaczą obniżki. Pomiędzy rynkiem ropy a ceną na stacji znajduje się jeszcze cały łańcuch produkcji, dostaw i sprzedaży.

Geopolityka nadal pozostaje ważnym źródłem ryzyka

Jednym z najważniejszych źródeł niepewności pozostaje sytuacja na Bliskim Wschodzie oraz bezpieczeństwo głównych szlaków transportowych.

Rynek paliw reaguje nie tylko na faktyczne ograniczenie dostaw, ale również na samo ryzyko ich wystąpienia. Jeżeli pojawiają się informacje o możliwych utrudnieniach w transporcie ropy lub gotowych paliw, uczestnicy rynku zaczynają uwzględniać wyższe koszty, dłuższe trasy i możliwość opóźnień.

Nie musi więc dojść do całkowitego zatrzymania dostaw, aby ceny zaczęły rosnąć. Czasami wystarczy wzrost napięcia politycznego albo zagrożenie dla transportu morskiego.

Trzeba jednak pamiętać, że geopolityka jest tylko jednym z elementów. Na polskie stacje wpływają również kurs walut, europejski rynek hurtowy, sezonowy popyt oraz sytuacja krajowych rafinerii i dystrybutorów.

Dlaczego ceny różnią się nawet w jednej miejscowości?

W okresie szybkich zmian rynkowych różnice pomiędzy stacjami mogą być wyjątkowo duże. Nie każda placówka kupuje paliwo tego samego dnia i po tej samej cenie.

Jedna stacja może jeszcze sprzedawać zapasy kupione wcześniej, a druga otrzymała już kolejną, droższą dostawę. Znaczenie ma również lokalna konkurencja. Tam, gdzie kilka stacji znajduje się blisko siebie, właściciele często ostrożniej podnoszą ceny, aby nie stracić klientów.

Inaczej może wyglądać sytuacja przy autostradach, drogach szybkiego ruchu oraz w miejscach, w których kierowca ma ograniczony wybór. Tam ceny nie zawsze reagują tak samo jak na stacjach miejskich czy przy marketach.

Z naszej praktyki wynika, że w okresach podwyżek warto porównywać ceny, ale z zachowaniem rozsądku. Dłuższy przejazd przez miasto w poszukiwaniu minimalnie tańszego paliwa może pochłonąć znaczną część potencjalnej oszczędności.

Czy warto zatankować wcześniej?

Dostępne informacje nie wskazują obecnie na ryzyko powszechnych braków paliwa na polskich stacjach. Nie ma więc powodów do panicznego tankowania ani tworzenia zapasów.

Jeżeli jednak kierowca w najbliższych dniach planuje dłuższą trasę lub ma prawie pusty zbiornik, odkładanie tankowania wyłącznie w nadziei na nagłą obniżkę może nie przynieść oczekiwanego efektu.

Bardziej rozsądnym rozwiązaniem jest obserwowanie kilku stacji w swojej okolicy i tankowanie tam, gdzie cena jest lokalnie korzystna. Warto również pamiętać, że gwałtowne zmiany hurtowe nie zawsze pojawiają się na pylonach tego samego dnia. Reakcja rynku detalicznego może być rozłożona na kilka dni.

Nie oznacza to również, że trzeba tankować do pełna przy każdej zapowiedzi podwyżki. W przypadku niewielkich zmian potencjalna oszczędność często okazuje się znacznie mniejsza, niż sugerują nagłówki.

Co mogłoby zatrzymać podwyżki?

Najważniejszym sygnałem byłby spadek cen hurtowych benzyny i oleju napędowego oraz uspokojenie sytuacji geopolitycznej.

Pomóc mogłoby także umocnienie złotego wobec dolara, ponieważ ropa i paliwa na rynkach międzynarodowych są rozliczane przede wszystkim w amerykańskiej walucie. Silniejszy złoty ogranicza koszt zakupów, natomiast jego osłabienie zwiększa presję na ceny.

Znaczenie ma również dostępność gotowych paliw w Europie. Nawet przy umiarkowanej cenie ropy problemy z produkcją, transportem lub importem mogą utrzymywać ceny diesla i benzyny na wysokim poziomie.

Nawet korzystna zmiana na rynku nie pojawia się jednak na stacjach natychmiast. Najpierw musi przełożyć się na ceny hurtowe, a następnie sprzedawcy muszą zużyć zapasy paliwa kupionego wcześniej po wyższych stawkach.

Stabilizacja czy dalszy wzrost?

Na dziś bardziej prawdopodobne jest utrzymanie cen na podwyższonym poziomie lub ich stopniowy wzrost niż szybka i wyraźna przecena.

Największa presja dotyczy oleju napędowego, ale również benzyna pozostaje narażona na podwyżki. LPG powinno reagować spokojniej, choć także w jego przypadku nie można całkowicie wykluczyć lokalnych zmian.

Dla kierowców najważniejszy wniosek jest prosty: obecna sytuacja nie zależy wyłącznie od ceny baryłki ropy. O tym, ile ostatecznie zapłacimy na stacji, decydują także ceny paliw gotowych, kurs walut, dostępność dostaw, poziom zapasów, koszty transportu oraz ryzyko geopolityczne.

W najbliższym czasie bardziej prawdopodobna jest więc zmienność i okresowe podwyżki niż trwały powrót do wyraźnie niższych cen. Pojedyncze obniżki mogą się pojawiać, ale nie muszą jeszcze oznaczać zmiany całego trendu.